Öğrencide İç Motivasyonu Dış Motivasyondan Ayırmak
Bir öğrenciyi harekete geçiren şeyin ne olduğu, o öğrencinin uzun vadeli başarısını doğrudan belirler. Eğitimde iç motivasyon dış motivasyon ayrımı, bu noktada büyük önem taşır. Dış motivasyon, ödül, ceza, not ya da başkalarının onayı gibi dışarıdan gelen etkenlerle çalışmaktır. İç motivasyon ise öğrenmenin kendisinden, merak ve tatmin duygusundan doğar.
Dış motivasyonun kısa vadede işe yaradığı doğrudur. Bir ödül vaadi ya da sınav korkusu, öğrenciyi geçici olarak masaya oturtabilir. Ancak bu etki, ödül ortadan kalktığında ya da baskı gevşediğinde hızla söner. Sürekli dış uyarana bağlı çalışan öğrenci, kendi başına harekete geçme yeteneğini geliştiremez ve bağımlı hale gelir.
İç motivasyona sahip öğrenci ise öğrenmeyi bir zorunluluk değil, bir keşif olarak görür. Bir konuyu anladığında hissettiği tatmin, onu bir sonraki konuya iter. Bu tür öğrenciler daha kalıcı öğrenir, zorluk karşısında daha az pes eder ve öğrenmeyi hayat boyu sürdürür. Asıl hedefimiz, çocukta bu içsel ateşi yakmak olmalıdır.
Peki iç motivasyon nasıl beslenir? Öncelikle çocuğa seçim ve söz hakkı tanımak gerekir; kendi öğrenmesinde denetim hisseden çocuk daha isteklidir. İkincisi, sonucu değil çabayı ve ilerlemeyi övmek önemlidir. "Çok zekisin" yerine "bu konuya güzel çalışmışsın" demek, çocuğun emeğe değer vermesini sağlar.
Aileler ve öğretmenler olarak ödülü tümüyle terk etmemiz gerekmez; ancak dış ödülleri araç, iç motivasyonu ise asıl hedef olarak konumlandırmalıyız. Çocuğun merakını canlı tutan, ona başarabildiğini hissettiren ve öğrenmeyi anlamlı kılan bir ortam, en güçlü ve en kalıcı motivasyon kaynağıdır.
